دیپ سیک مدل جدید هوش مصنوعی خود را عرضه کرد

شرکت چینی دیپ سیک (DeepSeek) روز جمعه نسخه پیش نمایش مدل جدید و مورد انتظار خود را معرفی کرد. این مدل که V4 نام دارد، با هدف رقابت با محصولات شرکت هایی مانند OpenAI، Anthropic و Google توسعه یافته است؛ معرفی این مدل نیز تقریباً یک سال پس از آن انجام می شود که این استارتاپ چینی با عرضه مدل R1، صنعت جهانی هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار داد.

ارتقای قابلیت های دیپ سیک V4

شرکت دیپ سیک که در شهر هانگژو چین مستقر است، در مدل V4 تمرکز ویژه ای بر ارتقای قابلیت های استدلال (Reasoning) و قابلیت های عاملی (Agentic Capabilities) داشته است.

قابلیت های عاملی به مدل اجازه می دهند علاوه بر پاسخ گویی به درخواست های کاربر، برخی وظایف را به صورت خودکار انجام دهد. برای مثال، مدل می تواند در انجام وظایفی مانند نوشتن و تولید کد برنامه نویسی نقش فعال تری داشته باشد.

یکی دیگر از قابلیت های جدید V4، افزایش کارایی در پردازش حجم بالای توکن ها (Tokens) است. توکن ها واحدهای بنیادی اطلاعاتی هستند که مدل های هوش مصنوعی برای پردازش متن و سایر داده ها از آن ها استفاده می کنند.

دیپ سیک چگونه صنعت هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار داد؟

دیپ سیک سال گذشته با انتشار مدل R1 به یکی از نمادهای رشد صنعت هوش مصنوعی چین تبدیل شد. این مدل توانست عملکردی در سطح برخی از مدل های پیشرفته صنعت ارائه دهد؛ در حالی که هزینه توسعه آن ظاهراً بسیار کمتر از برخی رقبای آمریکایی بود.

موفقیت R1 تأثیر قابل توجهی بر بازار هوش مصنوعی گذاشت. انتشار این مدل موجب شد سهام برخی شرکت های فعال در حوزه هوش مصنوعی آمریکا با کاهش مواجه شود و همزمان پرسش هایی درباره حجم بالای سرمایه گذاری در مراکز داده و زیرساخت های محاسباتی مطرح شود.

این اتفاق همچنین موجب تقویت اعتماد به توانایی چین در توسعه فناوری های پیشرفته هوش مصنوعی شد.

ایوان سو، تحلیلگر ارشد Morningstar، درباره تأثیر مدل R1 بر بازار آمریکا می گوید:

«R1 بازار آمریکا را شوکه کرد چون هیچ کس انتظار نداشت یک مدل چینی در آن سطح رقابت کند.»

به گفته او، مدل V4 بیشتر ادامه دهنده روندی است که با R1 آغاز شد و بازار نیز در حال حاضر این واقعیت را در نظر گرفته است که مدل های هوش مصنوعی چینی مانند دیپ سیک می توانند رقابتی و ارزان تر از برخی رقبای آمریکایی باشند.

متن باز بودن؛ مزیت دیپ سیک در رقابت با مدل های آمریکایی

مانند نسخه های قبلی، مدل V4 نیز با رویکرد متن باز (Open Source) عرضه شده است.

متن باز بودن به توسعه دهندگان و سازمان ها اجازه می دهد از مدل استفاده کرده و آن را متناسب با نیازهای خود توسعه یا در محصولات مختلف به کار بگیرند.

این استراتژی یکی از مسیرهای اصلی چین برای رقابت با شرکت های آمریکایی در حوزه هوش مصنوعی محسوب می شود و می تواند به پذیرش سریع تر فناوری در صنایع مختلف کمک کند.

از جمله حوزه هایی که می توانند از مدل های متن باز هوش مصنوعی استفاده کنند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تجارت الکترونیک
• توسعه نرم افزار
• خدمات آنلاین
• رباتیک
• اتوماسیون صنعتی
• تحلیل داده

این رویکرد همچنین نشان دهنده محدودیت های شرکت های چینی در دسترسی به برخی تراشه های پیشرفته است؛ محدودیت هایی که در نتیجه تحریم ها و محدودیت های صادراتی آمریکا ایجاد شده اند.

هواوی؛ شریک جدید دیپ سیک برای تأمین توان محاسباتی

یکی از نکات قابل توجه درباره مدل V4، استفاده از فناوری های سخت افزاری داخلی چین برای تأمین توان محاسباتی مورد نیاز آن است.

دیپ سیک برای تأمین نیازهای محاسباتی مدل V4 با هواوی (Huawei) همکاری کرده و از فناوری Supernode این شرکت برای خوشه سازی تراشه های Ascend 950 استفاده کرده است.

هدف از این روش، ایجاد قدرت محاسباتی بیشتر از طریق ترکیب تعداد زیادی از تراشه های داخلی است.

وی سان، تحلیلگر ارشد Counterpoint Research، نیز به تفاوت سخت افزار مورد استفاده در مدل های R1 و V4 اشاره کرده است.

به گفته او، مدل R1 قبلی روی سخت افزارهای شرکت انویدیا آموزش داده شده بود، اما V4 روی تراشه های داخلی هواوی و همچنین تراشه های شرکت Cambricon، یکی دیگر از سازندگان تراشه های چینی، اجرا می شود.

او در این رابطه می گوید:

«این کار باعث می شود سیستم های هوش مصنوعی بدون اتکای انحصاری به انویدیا ساخته و مستقر شوند.»

به اعتقاد وی، همین موضوع می تواند باعث شود V4 در نهایت تأثیری حتی بزرگ تر از R1 داشته باشد؛ زیرا استفاده از سخت افزارهای داخلی می تواند به پذیرش این فناوری در چین سرعت داده و در ادامه به توسعه سریع تر اکوسیستم هوش مصنوعی در سطح جهان کمک کند.

دیپ سیک در برابر OpenAI، Anthropic و Google

در حالی که مدل های اختصاصی شرکت های آمریکایی مانند Claude از Anthropic، ChatGPT از OpenAI و Gemini از Google همچنان در میان مدل های پیشرو صنعت هوش مصنوعی قرار دارند، شرکت های چینی در حوزه مدل های متن باز جایگاه قدرتمندی پیدا کرده اند.

رقابت میان این دو گروه تنها به کیفیت مدل ها محدود نمی شود و عواملی مانند هزینه آموزش، هزینه اجرای مدل، دسترسی به تراشه های پیشرفته، متن باز بودن و امکان استفاده تجاری نیز در آن نقش دارند.

دیپ سیک در بیانیه خود ادعا کرده است که V4 در زمینه قابلیت های عاملی مرتبط با کدنویسی در میان مدل های متن باز جایگاه برتری دارد و از نظر قابلیت استدلال نیز به سطحی «در سطح جهانی» رسیده است.

با این حال، این شرکت در مقاله تحقیقاتی خود پذیرفته است که از نظر دانش گسترده جهانی همچنان از برخی رهبران صنعت، از جمله Gemini، عقب تر است.

آیا دیپ سیک V4 می تواند رقیب جدی مدل های آمریکایی باشد؟

عرضه V4 نشان می دهد رقابت در صنعت هوش مصنوعی دیگر تنها میان چند شرکت آمریکایی محدود نیست و شرکت های چینی نیز در حال توسعه مدل هایی هستند که از نظر قابلیت های فنی و هزینه می توانند با مدل های مطرح جهانی رقابت کنند.

تمرکز دیپ سیک بر قابلیت های استدلال، استفاده از مدل های متن باز و حرکت به سمت استفاده از تراشه های داخلی چین، می تواند مسیر متفاوتی را نسبت به شرکت هایی مانند OpenAI، Anthropic و Google ایجاد کند.

در صورت تحقق ادعاهای مطرح شده درباره عملکرد V4، این مدل می تواند نقش مهمی در ادامه رقابت میان چین و آمریکا در صنعت هوش مصنوعی داشته باشد؛ رقابتی که علاوه بر توسعه مدل های زبانی، اکنون حوزه هایی مانند تراشه، زیرساخت محاسباتی، مراکز داده، نرم افزار و رباتیک را نیز دربر گرفته است.

حسین جواهریان