1. متادیتا چیست؟
هر عکس یا ویدیویی که با موبایل یا دوربین ثبت می کنید، پنهان از چشم شما حاوی «فراداده» (Metadata) است؛ اطلاعاتی مثل زمان، مدل دستگاه، حتی مختصات دقیق جغرافیایی (GPS). حذف کامل متادیتا با روش های عادی تقریباً ممکن نیست.
2. متادیتا چطور سلاح می شود؟
در دادگاه جانی دپ علیه امبر هِرد، مهندسان دادگاه از همین متادیتا فهمیدند تصویر چهره کبود «سانسور و تغییر» شده است.
سپاه چند سال پیش سه عکس از پایگاه زیرزمینی منتشر کرد؛ کمتر از یک ساعت بعد، یک کاربر توییتر با استخراج متادیتای عکس ها، مکان دقیق پایگاه را لو داد و تصاویر ماهواره ای مراحل ساخت را نیز منتشر کرد.
3. ترکیب متادیتا و هوش مصنوعی برای ضربه مجدد
اگر اسرائیل دوباره قصد حمله داشته باشد، کافی است چند ویدیو از شلیک پدافند در فضای مجازی آپلود شود؛ هوش مصنوعی می تواند با ترکیب متادیتا و تصاویر، موقعیت دقیق پدافندها را تشخیص دهد و همان نقطه را هدف قرار دهد.
4. چرا باید خودداری کنیم؟
وقتی نهادهای امنیتی از شما می خواهند فیلم و عکس عملیات را بلافاصله منتشر نکنید، پشت این درخواست منطق فنی و امنیتی جدی وجود دارد. تحلیل های شخصی مثل «اسرائیل احمق است و از این فیلم ها چیزی درنمی آید» فقط امنیت را تضعیف می کند.
5. چه کار کنیم؟
در شرایط درگیری، از انتشار لحظه ای تصاویر نظامی خودداری کنید.
اگر لازم است اطلاع رسانی کنید، متادیتا را با ابزارهای تخصصی پاک کنید و انتشار را به تعویق بیندازید.
به توصیه های رسمی نهادهای مسئول پایبند باشید؛ امنیت ملی با «ریسک صفر» شوخی ندارد.
جمع بندی : متادیتا یک «ردِ دیجیتال» نامرئی است که می تواند جان هم وطنان و زیرساخت های حیاتی کشور را در تیررس دشمن قرار دهد. در عصر جنگ شناختی و پهپادهای هوشمند، سواد رسانه ای یعنی بدانیم چه چیزی را کی و چگونه منتشر کنیم.
راه حل ها: چکار کنیم؟
1. حتی الامکان از افراد و مکان های حساس فیلمبرداری نکنیم حتی با شطرنجی کردن قسمت هایی از فیلم تمام داده ها قابل استخراج است.
2. از دوربین های قدیمی آنالوگ استفاده شود.
3. برای منحرف کردن دشمن می تواند در مکانی بسیار دورتر از مکان مورد نظر از دوربین دیجیتال برای فیلمبرداری از صفحه مانیتور دوربینی که از مکان و فرد اصلی فیلم گرفته استفاده کرد و فیلم دوم را منتشر کرد.