ماجرای کارت های سوخت جایگاه ها هنوز به یک پاسخ روشن نرسیده است. در روزهای گذشته، اظهارات مقام های دولتی درباره جمع آوری یا محدودسازی کارت های آزاد جایگاه ها، نگرانی هایی درباره دسترسی مردم به بنزین ایجاد کرد؛ اما حالا احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده پیشین مجلس، به نقل از یکی از مسئولان ارشد وزارت نفت، این موضوع را تکذیب کرده است.
این در حالی است که پیش تر از اجرای محدودیت در برخی استان ها صحبت شده بود. حالا این پرسش مطرح است: آیا قرار است کارت های سوخت جایگاه ها جمع آوری شوند یا آنچه در جریان است صرفاً محدودیتی منطقه ای و مرحله ای است؟ چرا درباره چنین موضوع مهمی، روایت های متفاوتی به گوش مردم می رسد؟
از اعلام جمع آوری کارت ها تا تکذیب تازه
ماجرا از اظهارات مقام های دولتی درباره وضعیت تأمین بنزین و محدودیت استفاده از کارت های آزاد جایگاه ها آغاز شد.
محمدجعفر قائم پناه، معاون اجرایی رئیس جمهور، پیش تر از جمع آوری کارت های سوخت جایگاه ها در برخی استان ها خبر داده و اعلام کرده بود این روند در تعدادی از استان ها آغاز شده است.
پس از آن، اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی، نیز درباره محدودیت تأمین بنزین و ضرورت برنامه ریزی مردم برای مصرف سوخت اظهاراتی مطرح کرد. او از مردم خواسته بود برای سفرهای خود، به ویژه در شرایط محدودیت تأمین سوخت، برنامه ریزی داشته باشند.
مجموع این اظهارات این تصور را ایجاد کرد که سیاست محدودسازی کارت های سوخت جایگاه ها در حال اجرا یا گسترش است.
اما احمد امیرآبادی فراهانی در واکنش به این موضوع، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که با یکی از مسئولان ارشد وزارت نفت گفت وگو کرده و این مسئول، اظهارات سقاب اصفهانی درباره جمع آوری کارت های سوخت جایگاه ها را تکذیب کرده است.
با این حال، امیرآبادی نامی از این مسئول نبرده و توضیحی رسمی از سوی وزارت نفت نیز در تأیید این نقل قول منتشر نشده است. بنابراین، آنچه فعلاً در دسترس است، ادعای یک نماینده پیشین مجلس درباره موضع یک مقام نامشخص است؛ نه تکذیبیه رسمی وزارت نفت.
جمع آوری کارت ها یا محدودیت استفاده؛ تفاوتی که نباید نادیده گرفت
بخشی از ابهام موجود ممکن است به تفاوت میان دو موضوع بازگردد: جمع آوری کامل کارت های سوخت جایگاه ها و محدود کردن استفاده از آن ها در مناطق مشخص.
این دو تصمیم الزاماً معنای یکسانی ندارند. ممکن است استفاده از کارت های اضطراری در برخی استان ها محدود شده باشد، اما این اقدام به معنای حذف کامل کارت های جایگاه ها در سراسر کشور نیست.
در گزارش های قبلی نیز از اجرای محدودیت کارت های اضطراری در 11 استان سخن گفته شده بود. بنابراین، برای قضاوت دقیق درباره تناقض موجود، باید مشخص شود اظهارات مقام های مختلف دقیقاً به کدام مرحله از طرح و چه محدوده جغرافیایی اشاره دارد.
اگر موضوع صرفاً محدودیت منطقه ای است، چرا درباره دامنه و جزئیات آن اطلاع رسانی یکپارچه ای انجام نشده است؟ و اگر قرار نیست کارت ها جمع آوری شوند، وضعیت محدودیت هایی که پیش تر درباره آن ها صحبت شده چه خواهد شد؟
مردم در میان اظهارات متفاوت چه باید بدانند؟
موضوع کارت سوخت برای بسیاری از شهروندان، به ویژه رانندگان، مسافران و افرادی که به هر دلیل از کارت سوخت شخصی استفاده نمی کنند، یک مسئله روزمره است.
وقتی از مردم خواسته می شود مصرف بنزین خود را مدیریت کنند یا برای سفرهایشان برنامه ریزی متفاوتی داشته باشند، طبیعی است که انتظار داشته باشند اطلاعات دقیق و قابل اتکایی درباره وضعیت جایگاه ها دریافت کنند.
در چنین شرایطی، انتشار اظهارات متفاوت بدون توضیح درباره محدوده اجرا، زمان بندی و استثناهای احتمالی، می تواند به سردرگمی مردم منجر شود.
مردم باید بدانند در کدام استان ها امکان استفاده از کارت آزاد جایگاه وجود دارد، آیا این محدودیت ها موقت هستند یا قرار است ادامه پیدا کنند و برای افرادی که کارت سوخت شخصی در اختیار ندارند چه راهکاری در نظر گرفته شده است.
آیا جمع آوری کارت های جایگاه ها راه حل قاچاق سوخت است؟
این پرسش پیش از انتشار تکذیبیه اخیر نیز مطرح بود.
در گزارش تحلیلی پیشین بانک و صنعت با عنوان «قاچاق 30 میلیون لیتری سوخت؛ آیا جمع آوری کارت های جایگاه ها راه حل است؟» به این موضوع پرداختیم که محدودسازی کارت های آزاد جایگاه ها، به تنهایی نمی تواند پاسخگوی تمام ابعاد قاچاق سوخت باشد.
اکنون، علاوه بر پرسش درباره اثربخشی این سیاست، ابهام درباره اصل تصمیم و نحوه اجرای آن نیز به مسئله اضافه شده است.
اگر هدف از محدودسازی کارت های جایگاه ها مقابله با قاچاق سوخت است، لازم است مشخص شود این اقدام دقیقاً چه میزان از قاچاق را هدف قرار می دهد، چه سازوکاری برای جلوگیری از انتقال قاچاق به مسیرهای دیگر وجود دارد و چگونه از ایجاد محدودیت غیرضروری برای مصرف کنندگان واقعی جلوگیری خواهد شد.
مقابله با قاچاق سوخت به سیاستی جامع، نظارت مؤثر بر زنجیره توزیع و شفافیت در اجرای تصمیم ها نیاز دارد؛ نه صرفاً اعلام یک محدودیت بدون توضیح روشن درباره اهداف و نتایج آن.
وزارت نفت بالاخره چه تصمیمی گرفته است؟
اکنون مهم ترین انتظار، ارائه توضیح رسمی و یکپارچه از سوی وزارت نفت و شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی است.
چند پرسش همچنان بی پاسخ مانده است:
-
آیا جمع آوری کارت های سوخت جایگاه ها در سطح کشور در دستور کار قرار دارد یا صرفاً محدودیت هایی منطقه ای اعمال شده است؟
-
وضعیت فعلی کارت های اضطراری در استان هایی که پیش تر از اجرای طرح در آن ها خبر داده شده، چیست؟
-
آیا محدودیت ها قرار است به استان های دیگر نیز گسترش پیدا کنند؟
-
اظهارات منتسب به مسئول ارشد وزارت نفت درباره تکذیب جمع آوری کارت ها، موضع رسمی این وزارتخانه است؟
-
برای مسافران و افرادی که به کارت سوخت شخصی دسترسی ندارند، چه راهکاری پیش بینی شده است؟
ماجرای کارت های سوخت جایگاه ها حالا فقط یک بحث درباره نحوه عرضه بنزین نیست؛ این موضوع به آزمونی برای هماهنگی در اطلاع رسانی و پاسخ گویی دستگاه های مسئول تبدیل شده است.
مردم برای برنامه ریزی مصرف سوخت خود به اظهارات ضدونقیض نیاز ندارند؛ آنچه انتظار می رود، یک پاسخ روشن است: کارت های سوخت جایگاه ها جمع آوری می شوند، محدود خواهند شد یا قرار نیست تغییری در وضعیت فعلی آن ها ایجاد شود؟
اخبار مرتبط